AktualnościArtykuł naszych naukowców na temat fraktalnej struktury galaktyk został przyjęty do publikacji w znaczącym miesięczniku amerykańskim Chaos: An Interdisciplinary Journal of Nonlinear Science.
Redaktorzy miesięcznika uznali, że artykuł pt. „Widmo multifraktalne obserwowane w rozkładzie galaktyk we Wszechświecie” prof. Wiesława M. Macka i Dariusza Wójcika jest jednym z najlepszych w czasopiśmie i postanowili promować go jako artykuł wyróżniony tzw. „featured article”.
– Pokazujemy, że grupowanie galaktyk (galaxy clustering) najlepiej opisywać jako rozkład wypełniający co prawda całą przestrzeń – mówi prof. Wiesław M. Macek – ale z różnym prawdopodobieństwem. Ten złożony układ wykazuje nieliniowe skalowanie multifraktalne zgodne z modelami zbiorów Cantora stosowanymi w opisie turbulencji.
Autorzy artykułu wskazują, że przestrzenny rozkład galaktyk zawiera kluczowe informacje o powstawaniu i ewolucji wielkoskalowej struktury Wszechświata. Choć grupowanie galaktyk jest często opisywane za pomocą pojedynczego wymiaru fraktalnego, takie podejścia monofraktalne nie są w stanie w pełni uchwycić niejednorodnego i nieregularnego charakteru kosmicznych rozkładów materii.
Prof. Wiesław M. Macek i Dariusz Wójcik zaznaczają, że w prezentowanej pracy stosują analizę multifraktalną do danych z przeglądów galaktyk i pokazują, że grupowanie galaktyk jest trafniej opisywane jako zależny od skali rozkład, w którym przestrzeń jest wypełniona, lecz odwiedzana z różnymi prawdopodobieństwami.
– Otrzymane widmo osobliwości multifraktalnych jest zgodne z modelami ważonych zbiorów Cantora, powszechnie wykorzystywanymi do opisu turbulencji oraz innych nieliniowych układów złożonych. Choć stopień multifraktalności jest niewielki, pozostaje on istotnie różny od zera i wykazuje systematyczną zmienność z odległością, co sugeruje związek z kosmicznymi pustkami oraz wielkoskalowymi niejednorodnościami – podkreślają autorzy w streszczeniu wzmiankowanego artykułu. – Wyniki te wskazują, że metody multifraktalne stanowią solidne i fizycznie sensowne narzędzie do charakteryzowania grupowania galaktyk, pozostając jednocześnie w szerokiej zgodności ze standardowymi modelami formowania się wielkoskalowej struktury Wszechświata.
15 stycznia 2026
